به گزارش روابط عمومی شبکه آموزش سیما، دکتر مهدی نظری‌زاده، دبیر میز ارزیابی ستاد تعلیم و تربیت شورای عالی انقلاب فرهنگی و دکتر محسن زارعی، کارشناس فرهنگی و آموزشی، در این برنامه با بررسی افزایش میانگین نمرات امتحانات نهایی، بر ضرورت تحلیل علمی نتایج و بررسی سطح دشواری سؤالات برای ارزیابی دقیق میزان یادگیری دانش‌آموزان تأکید کردند.
محسن زارعی با اشاره به نقش آزمون‌های نهایی در سنجش تحقق اهداف برنامه درسی گفت: افزایش میانگین نمرات به‌تنهایی نمی‌تواند نشانه افزایش سطح یادگیری دانش‌آموزان باشد و برای قضاوت دقیق باید شاخص‌هایی مانند سطح دشواری سؤالات، انطباق آن‌ها با اهداف برنامه درسی و کیفیت طراحی آزمون بررسی شود.
وی استانداردسازی آزمون‌ها را مستلزم رعایت اصولی همچون طراحی سؤال بر اساس جدول هدف و محتوا، توجه به سطوح مختلف شناختی، رعایت عدالت در سنجش و تقویت یادگیری عمیق دانست و افزود: شرایط برگزاری، تصحیح و اعلام نتایج نیز باید برای همه دانش‌آموزان یکسان و شفاف باشد.
زارعی با اشاره به شرایط خاص سال تحصیلی گذشته و تعطیلی‌های ناشی از جنگ، توجه به وضعیت دانش‌آموزان و کاهش فشار آزمون را ضروری دانست، اما هشدار داد که تغییر سطح دشواری سؤالات می‌تواند قدرت تفکیک دانش‌آموزان برتر را کاهش دهد. به گفته او، با توجه به سهم قابل توجه سوابق تحصیلی در پذیرش دانشگاه‌ها، افزایش نمرات بدون توجه به پیامدهای آماری آن ممکن است به کاهش تراز تحصیلی برخی دانش‌آموزان منجر شود.
در ادامه، مهدی نظری‌زاده نیز با تأکید بر اینکه افزایش نمرات لزوماً به معنای ارتقای کیفیت آموزش نیست، اظهار کرد: برای مقایسه نتایج سال‌های مختلف باید میزان دشواری آزمون‌ها و شاخص‌های آماری آن‌ها بررسی شود. همچنین فرصت بیشتر برای مطالعه و آمادگی دانش‌آموزان، به‌تنهایی نمی‌تواند نشان‌دهنده عملکرد بهتر نظام آموزشی باشد.
یکی دیگر از محورهای این گفت‌وگو، تأثیر نمرات امتحانات نهایی در کنکور سراسری بود. مهمانان برنامه با اشاره به تفاوت ماهیت آزمون‌های نهایی و کنکور، بر ضرورت هم‌ترازی آماری این دو نوع آزمون تأکید کردند و شفاف‌سازی شیوه محاسبه تراز و نحوه تأثیر سوابق تحصیلی را از مطالبات جدی دانش‌آموزان و خانواده‌ها دانستند.
در بخش دیگری از برنامه، شکاف آموزشی میان مدارس و مناطق مختلف کشور مورد توجه قرار گرفت. مهمانان با اشاره به اختلاف میان میانگین نمرات مدارس عادی دولتی و مدارس خاص، تأکید کردند که تحلیل نتایج باید در سطح استان، منطقه، مدرسه و حتی تک‌تک سؤالات انجام شود تا نقاط ضعف آموزشی شناسایی و برای ارتقای کیفیت یادگیری برنامه‌ریزی شود.
در جمع‌بندی این گفت‌وگو، بر ضرورت حفظ استاندارد آزمون‌ها، انتشار شفاف داده‌های ارزیابی، پرهیز از تغییرات مقطعی در سیاست‌های سنجش و استفاده از نتایج برای اصلاح نظام آموزشی تأکید شد.
گفتنی است برنامه «پرسشگر» با اجرای ناصر خیرخواه و تهیه‌کنندگی علی بهاری اصل، شنبه‌ها ساعت ۲۲ از شبکه آموزش سیما پخش می‌شود.