به گزارش روابط عمومی شبکه آموزش سیما، دکتر رضا مرادصحرایی در برنامه «پرسشگر» شنبه ۹ آبان، با اشاره به روند بازنگری سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش، مهم‌ترین چالش این سند را فاصله میان اهداف پیش‌بینی‌شده و عملکرد اجرایی دانست و گفت: تحول بنیادین نباید صرفاً به تحول در وزارت آموزش‌وپرورش محدود شود؛ بلکه این موضوع مسئولیتی ملی و فرابخشی است و همه دستگاه‌های کشور باید در تحقق آن نقش داشته باشند.
وی با بیان اینکه تعلیم‌وتربیت زیربنای توسعه در حوزه‌های اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و فناورانه است، افزود: آموزش‌وپرورش یک راهبرد فراتر از یک دستگاه اجرایی است و سیاست‌گذاری در سایر بخش‌ها نیز باید با توجه به نقش آن در تربیت نیروی انسانی و آینده کشور انجام شود.
مرادصحرایی با اشاره به موانع اجرای سند در سال‌های گذشته اظهار کرد: گاهی تحول بنیادین به مجموعه‌ای از تغییرات محدود در وزارت آموزش‌وپرورش تقلیل پیدا کرده است؛ در حالی که برنامه درسی تنها به محتوای کتاب‌های درسی محدود نیست و معلم، دانش‌آموز، شیوه ارزشیابی، محیط یادگیری، زیرساخت‌ها، فناوری و نوآوری را نیز دربرمی‌گیرد.
وزیر پیشین آموزش‌وپرورش با تأکید بر ضرورت ارزیابی مستمر سند گفت: با توجه به تغییرات گسترده اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و فناورانه از زمان تدوین سند در سال ۱۳۹۰، بازنگری آن باید منظم و مستمر باشد. ارزش‌ها و اصول بنیادین سند همچنان اهمیت دارند، اما مسیرها و روش‌های تحقق این اهداف باید متناسب با تحولات جدید، از جمله گسترش هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین، به‌روزرسانی شوند.
وی در ادامه، اجرای مؤثر نسخه بازنگری‌شده را نیازمند هشت پیش‌شرط دانست و گفت: نخست باید گزارشی ملی از میزان تحقق اهداف سند قبلی، موانع اجرایی و تجربه معلمان و مدیران مدارس منتشر شود. همچنین لازم است مسائل اولویت‌دار آموزش‌وپرورش تا افق ۱۴۱۴ به‌روشنی تعیین و ساختار حکمرانی و مسئولیت دستگاه‌های مختلف بازطراحی شود.
مرادصحرایی، تدوین منشور اختیارات و مسئولیت‌های مدرسه، طراحی بسته ملی تضمین یادگیری‌های پایه، پیش‌بینی برنامه مالی و عملیاتی پایدار، تدوین چارچوب ملی شایستگی و حکمرانی هوش مصنوعی در آموزش‌وپرورش و ایجاد سازوکار ارزیابی مستقل را از دیگر الزامات اجرای سند برشمرد.
این استاد دانشگاه همچنین با تأکید بر اینکه مدرسه کانون اصلی تحقق تحول است، گفت: بدون واگذاری تدریجی اختیارات، تأمین منابع و پاسخ‌گو کردن ساختارهای محلی، نمی‌توان انتظار داشت تغییرات موردنظر در محیط واقعی یادگیری اتفاق بیفتد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، عدالت آموزشی را فراتر از توزیع برابر امکانات، مدرسه، معلم و کتاب دانست و تصریح کرد: معیار اصلی عدالت آموزشی باید برخورداری همه دانش‌آموزان از فرصت‌های برابر یادگیری و دستیابی به کیفیت مناسب آموزشی باشد. بر همین اساس، مناطق و دانش‌آموزان محروم باید متناسب با نیازهایشان از حمایت بیشتری برخوردار شوند و دسترسی به فناوری، اینترنت پایدار و آموزش باکیفیت در اولویت قرار گیرد.
مرادصحرایی با اشاره به اهمیت هوش مصنوعی در آینده آموزش، توجه به این فناوری در نسخه بازنگری‌شده را ضروری دانست، اما تأکید کرد که درج موضوعات جدید در متن سند به‌تنهایی کافی نیست و باید برای تبدیل آن‌ها به برنامه‌های عملیاتی، مسئولیت‌ها و سازوکارهای مشخصی تعریف شود.
وی در جمع‌بندی سخنان خود خاطرنشان کرد: موفقیت تحول بنیادین زمانی امکان‌پذیر است که آموزش‌وپرورش به مسئله‌ای ملی تبدیل شود و برنامه وزیر و دولت در نهایت به برنامه و اقدام معلم و مدرسه برسد.
گفتنی است برنامه «پرسشگر» با اجرای ناصر خیرخواه و تهیه‌کنندگی علی بهاری اصل، روزهای شنبه ساعت ۲۲ از شبکه آموزش سیما پخش می‌شود.