به گزارش از روابط عمومی شبکه آموزش سیما، سید علیرضا مرتضوی، کارشناس برنامه «هیچوقت دیر نیست»، با اشاره به تغییرات مغز در دوران نوجوانی، گفت: نوجوانی دورهای حساس از رشد و تحول مغز است و بسیاری از رفتارهای پرشتاب، تصمیمهای هیجانی و بیمهابای نوجوانان را باید در چارچوب ویژگیهای این دوره بررسی کرد.
وی با بیان اینکه والدین معمولاً از تغییرات هورمونی دوران نوجوانی آگاهی دارند، افزود: در کنار این تغییرات، تحولات مهمی نیز در ساختار و عملکرد مغز نوجوان رخ میدهد که میتواند بر تصمیمگیری، کنترل هیجان و نوع رفتار او تأثیر بگذارد.
مرتضوی با اشاره به اینکه گاهی نوجوان در جمع دوستان رفتاری متفاوت از خانه نشان میدهد یا بدون فکر کردن به پیامدهای یک تصمیم دست به عمل میزند، تأکید کرد: آگاهی والدین از روند رشد مغز به آنها کمک میکند رفتارهای طبیعی این دوره را از مشکلات رفتاری تفکیک کنند و به جای برچسب زدن یا قضاوت، با درک و آرامش بیشتری با فرزندشان همراه شوند.
این کارشناس برنامه درباره پیامدهای نادیده گرفتن روندهای ذهنی و مغزی نوجوان خاطرنشان کرد: برخورد نامناسب و ناآگاهی از ویژگیهای این دوره میتواند آسیبهایی به همراه داشته باشد. شناخت این ویژگیها به خانوادهها کمک میکند تا در مسیر رشد نوجوان، رفتار آگاهانهتری داشته باشند و زمینه یادگیری مهارتهای لازم برای زندگی بزرگسالی را فراهم کنند.
وی در ادامه با تأکید بر ضرورت ایجاد تعادل میان استقلال نوجوان و نظارت والدین گفت: استقلال بهصورت ناگهانی به دست نمیآید؛ والدین باید به نوجوان فرصت تصمیمگیری بدهند، اما این آزادی باید در چارچوب مرزهای مشخص و امنی باشد که با گفتوگو و همراهی تعیین شدهاند.
مرتضوی همچنین با اشاره به اهمیت آموزش خودتنظیمی به نوجوانان افزود: بهتر است والدین به جای تصمیم گرفتن به جای فرزندشان، مهارت مکث کردن و فکر کردن را به او آموزش دهند. طرح پرسشهایی ساده مانند «پیامد این انتخاب چیست؟» میتواند به نوجوان کمک کند در لحظه هیجان، پیامد رفتار خود را در نظر بگیرد و تصمیم سنجیدهتری بگیرد.
در بخش پایانی برنامه، سه نکته بهعنوان راهکارهای اصلی برای همراهی با نوجوان مطرح شد؛ نخست، درک روند رشد مغز و پرهیز از تعبیر رفتارهای پرشتاب به لجبازی یا مشکل رفتاری؛ دوم، فراهم کردن آزادی در چارچوب مرزهای مشخص و امن؛ و سوم، آموزش مهارت خودتنظیمی و تقویت توانایی فکر کردن پیش از عمل.
همچنین در تمرین این قسمت از والدین خواسته شد به مدت یک هفته، تصمیمگیری نهایی در یکی از امور شخصی فرزندشان، مانند چیدمان اتاق، تنظیم برنامه روزانه یا انتخاب لباس را به خود او بسپارند و بدون قضاوت و مداخله، پیامد انتخابش را همراه با او مشاهده کنند.
گفتنی است برنامه «هیچوقت دیر نیست» با اجرای گیتی خامنه و به تهیهکنندگی ناصر عالمی، شنبه تا چهارشنبه ساعت ۱۰ صبح از شبکه آموزش سیما پخش میشود.