تعليم و تربيت - تسهيل يادگيري
آموزش و تسهيل يادگيري زبان
در بحث گذشته ، توضيحاتي پيرامون ابعاد مختلف آموزش پيش دبستاني و برنامه هاي آن، از قبيل تربيت حواس ، تربيت اخلاقي ، تربيت شخصيت و ... ارائه شد . در اين بخش، بحث گذشته را تحت عنوان تسهيل يادگيري زبان در دوره پيش دبستاني ، ادامه خواهيم داد .
زبان ، حد واسط تخيل و تفکر است . يادگيري زبان مشترک در کودکان ، به طور ناگهاني و يک باره رخ نمي دهد و به زمينه هاي قبلي بستگي دارد . زمينه بيان برخي از کلمات با معني ، در حدود دو سالگي ، در کودک ايجاد مي شود .
يکي از اهداف بسيار مهم آموزش پيش دبستاني ، تقويت زبان در اين دوره است . اين امر، بخصوص در مورد افرادي که داراي گويشهاي محلي هستند، افراد منزوي و خجالتي، کودکاني که داراي اختلالات تکلمي از قبيل لکنت زبان ، اشتباهات گويايي و خزانه لغات محدود مي باشند، مطرح مي شود .
در دوره پيش دبستاني ، مربي بايد تلاش نمايد ، زبان رسمي کودکان دو زبانه تقويت شود تا اين کودکان ، بتوانند در شرايط مساوي با کودکان عادي جامعه رقابت نمايند ، دچار مشکل نشوند و از اين طريق ، نابرابريهاي آموزشي کاهش يابد .
مربي بايد در ارتباط با کودکان خجالتي ، شرايطي را فراهم نمايد تا آنها تشويق شوند و صحبت کنند و از آنها بخواهد تا رويدادهاي خاصي را تعريف کنند تا به تدريج اعتماد به نفس کافي جهت تکلم را کسب کنند و مشکلات عاطفي آنها حل شود.
وظيفه معلمان در ارتباط با کودکان لکنتي ، تشخيص اين کودکان و ارجاع آنها به متخصصين مورد نظر مي باشد .
مربي بايد اشتباهات گويايي و تلفظي کودکان را با صبر ، بردباري و بدون هيچگونه انتقادي تصحيح نموده ، خزانه لغات آنها را افزايش دهد ، زمينه اي فراهم نمايد تا کودک قادر به نامگذاري اشياء گردد و بتواند ، با آنها و واژه هايشان آشنا شود.
در دوره پيش دبستاني ، از طريق زبان ، مي توان خلاقيت کودکان را نيز تقويت نمود. در واقع ، مي توان اين چنين بيان نمود که پرورش قواي تکلمي در پرورش خلاقيت موثر است .
به طور مثال ، براي پرورش قوه بيان کودک ، مي توان از روش ايفاي نقش و بازيهاي گروهي نيز استفاده کرد، زيرا اين روش تناسب بالايي با علائق کودک دارد و مربي مي تواند از اين طريق ، کودک را به صحبت کردن و تبادل نظر وادار نمايد ( حتي نقش هاي بسيار ساده ).
ما بايد در دوره پيش دبستاني ، سعي کنيم ، اسامي جمع را به کودکان آموزش بدهيم. کودک بايد متوجه شود که اسامي مفرد و جمع وجود دارند و آنها را درک کند. در اين دوره، بايد روش جمله سازي را به کودکان ياد داد، کودکان بايد فرصت بازي با کلمات را داشته باشند ، جملات ابداعي بسازند و جمله سازي کنند ، نه اينکه فقط جملات مربي خود را تکرار نمايند .
به منظور موفقيت در امر آموزش پيش دبستاني ، در زمينه پرورش قواي تکلم ، والدين و مربيان بايد هماهنگ باشند . تعامل بين آنها به منظور رسيدن به اهداف ، از ضرورت بسيار بالايي برخوردار مي باشد ، زيرا والدين، اولين افرادي هستند که با کودک در ارتباط مي باشند ، در نتيجه ، اطلاعات بيشتري از ويژگيها ، تواناييها ، استعدادها و علائق کودک دارند . اين اطلاعات، مي توانند مکمل شناخت مربي از کودک باشند تا وي بتواند به صورت بهتري به رفع مشکلات کودک بپردازد . مربيان بايد بتوانند، برخوردهاي بهتري با کودکان داشته باشند .
وظايف مربيان در پرورش قوه بيان کودکان پيش دبستاني
مربيان دوره پيش دبستاني ، به منظور پرورش قدرت تکلم کودکان ، وظايف و مسووليتهاي زير را به عهده دارند
1-ايجاد شرايط مناسب جهت تقليد کودک .
2-اصلاح تلفظ کودک .
3-اصلاح جمله بندي .
4-تشويق کودکان خجالتي به صحبت کردن ، در حضور جمع .
5-ايجاد رابطه بين اصوات و حروف در ذهن کودک ، يعني او تشخيص بدهد که هر کلمه اي واجد صوت خاصي است و اين امر ، زمينه ساز يادگيري خواندن مي باشد .
6-بيان اسامي ، ضمائر و ايجاد رابطه بين اسم و ضمير در ذهن کودک .
7-آماده نمودن تفکر کودک از لحاظ طريقه سازي و افزايش خزانه لغات کودک.
8-عدم انتقاد از کودک .
9-عدم توقعات بيش از حد از کودک .
10-ايجاد زمينه هاي لازم به منظور رشد و تقويت مثبت قوه تکلم کودک.
11-استفاده از بازيهاي گروهي، براي پرورش قدرت تکلم کودک. ودکان بهطور ککر است . تحت عنوان تسهيل يادگيري زبان در دوره پيش دبستاني را ادامه خواهيم داد .نامه هاي درسي را تشکيل مي دهند
بازيهاي کودکان پيش دبستاني-آموزش هنر به کودکان پيش دبستاني-آموزش رياضي در کودکان پيش دبستاني
آموزشهاي پيش دبستاني ، بازي محورند . به عبارت ديگر ، روش آموزشي، مبتني بر انجام بازيهاي مختلف و فعاليتهاي آزاد است .
تمايل ذاتي کودکان براي به نمايش گذاشتن جنبه هاي دروني خود و شناخت دنياي اطراف ، بازي نام دارد . بازي ، وسيله اي براي درک درون کودک است .
تئوريهاي مختلفي از سوي روانشناسان ، در مورد اهميت بازي کودک ارائه شده است. يکي از اين نظريات ، متعلق به روانکاوي به نام فرويد است .
روانکاوان معتقدند که بازي ، وسيله اي براي کاهش اضطراب کودکان ، حل تعارضات آنها و کاهش آسيبهاي عاطفي آنها مي باشد .
روانشناسان شناختي معتقدند که کودک از طريق بازي ، به خلق دنياي خود مي پردازد ، گاهي نقش بزرگترها را ايفا مي کند و از اين طريق ، رشد شناختي وي تقويت مي گردد .
روانشناسان رشدي، بازي را با جنبه هاي مختلف رشد ، از قبيل تقويت عضلات بدن ارتباط مي دهند .
از نظر روانشناسان اجتماعي ، بازي موجب هماهنگي رفتار کودک با ديگران مي شود و کودک از طريق بازيهاي گروهي ، سازگاري با ديگران را مي آموزد.
در دوره پيش دبستاني ، از طريق بازي ، مي توان شيوه زندگي و همزيستي با ديگران را به کودک آموزش داد
بازيهاي آزاد و بازيهاي قاعده دار
بازيهاي کودک در دوره پيش دبستاني ، ابتدا به صورت " Play " مي باشد، يعني قاعده مند نيست . مربي بايد کودک را از سوي بازيهاي آزاد و بي قاعده ، به سمت بازيهاي قاعده مند سوق دهد و از اين طريق ، به شکل گيري مفهوم قاعده و فانون در ذهن کودک کمک نمايد.
مونته سوري که اولين موسس باغ کودکان در ايتاليا بود ، معتقد است که در اواخر دوره پيش دبستاني، بازيهاي بي قاعده و بي هدف بايد به سمت بازيهاي توأم با کار سوق داده شوند (يعني در حدود شش سالگي که ميل به کار در کودک ظاهر مي شود) . بازيهاي توأم با کار، بازيهايي هستند که هدف و نتيجه خاصي دارند . بازيهاي قاعده دار ، فقط داراي قاعده اند و لزوماً هدفمند نيستند .
در بازيهاي توأم با کار ، کودک داراي هدف است و تا زماني که به هدف خود نايل نشود ، کار را رها نمي کند ، اما در بازيهاي ساده ، ممکن است که کودک در حين بازي ، کار را رها کند و به امر ديگري بپردازد . بنابراين ، از طريق بازيها ، بايد ميل به کار را در کودک تقويت نمود .
نقش مربي در بازي
مربي در بازيهاي کودک بايد سه نقش را ايفا کند . اين سه نقش عبارتند از :
1-مشاهده گر باشد .
2-طراح يا سازمان دهنده فضاي بازي و مواد آموزشي لازم باشد .
3-ارزش گذار باشد .
در مواقع عدم دسترسي کودک پيش دبستاني ، به کسي که بتواند از لحاظ رشدي در وي تأثير مهمي بگذارد ، مربي مي تواند به صورت آشکار يا پنهان، اين نقش را ايفا نمايد .
مربي بايد مواد آموزشي و فرصتهاي لازم ، براي بازيهاي خلاق و متفکرانه کودک را فراهم نمايد .
نقش والدين
والدين در محيط خانه ، بايد نقش همبازي کودک را به عهده بگيرند . اين امر موجب نزديکي و ارتباط آنها با کودک و افزايش اعتماد به نفس وي مي شود؛ در ضمن به رشد شناختي و عاطفي کودک بسيار کمک مي کند .
والدين بايد به بازيهاي کودک توجه داشته باشند ، در آن ها شرکت کنند و شرايط لازم را براي بازي آنها فراهم نمايد . آنها بايد بازيهاي خلاق را در اختيار کودک بگذارند و از اين طريق ، موجب افزايش روحبه کنجکاوي و خلاقيت کودک شوند .
در دوره پيش دبستاني ، بايد با توجه به اصل نشاط از طريق بازيها ، زمينه شادي و نشاط در کودک فراهم شود ، و اين امر باعث شادماني در دوران بزرگسالي مي گردد .


